56 665 28 82
Pn-Pt: 9:00-17:00

Czy świąteczne wypieki mogą być zdrowe?

Czy świąteczne wypieki mogą być zdrowe?

Dla wielu z nas ciasta są najważniejsza pozycją w świątecznym menu. A jednak staramy się ograniczać ich ilość na naszych talerzach. Czy słusznie?

Utrwaliło się przekonanie, że ciasta nie służą naszemu zdrowiu i figurze, plasterek makowca czy słodki pierniczek to bezwartościowe jedzenie, puste kalorie - myślisz. Ale to nie do końca prawda, przecież są ciasta - w tym te pieczone od lat według tradycyjnych przepisów - które są całkiem odżywcze i zjedzone z umiarem nie zaszkodzą figurze.

Pokrzepiający makowiec

Zacznijmy od kaloryczności i tu niestety nie mam dobrych wiadomości. Tradycyjny makowiec, upieczony według przepisu z książki kucharskiej autorstwa Marii Śleżańskiej, wydanej w1932 roku, to bomba kaloryczna Jeden plasterek (80 g.) ma aż 400 kcal. Zawijane ciasto z makowym farszem pani Maria nazywa strudlem. Do jego przygotowania używa zawrotnych ilości żółtek, masła i miodu. Na 2 kilo mąki zaleca dodanie 16 żółtek i aż 2 kostki (40 dag) masła. Z takiej ilości piekła aż 4 ogromne strudle, które w smaku były podobno wyjątkowe, ale dla wątroby - zabójcze. Inna autorka kulinarnego poradnika („Kuchnia Polska" z 1933 roku) proponuje makowe strudle znacznie lżejsze. Na tyle samo mąki zaleca 10 żółtek i 25 dag masła. Jeden plasterek takiego makowca to już mniej niż 300 kcal. Współczesne przepisy niewiele odbiegają od tych przedwojennych, choć trafiają się aż tak odchudzone, że jedna porcja zawiera zaledwie 200 kcal. Tyle tylko, że trzeba ogromnych umiejętności kulinarnych, by taki „odchudzony" makowiec był smaczny.

Pokaż kotku co masz w środku

Owszem, makowiec jest „z natury" wysoce kaloryczny, ale to jego jedyna wada. Jeśli przyjrzeć się uważnie składnikom, z których powstaje, okazuje się, że to ciasto ma wiele bezcennych witamin, minerałów, białka i błonnika. Jeden średniej wielkości plasterek o wadze 80g zawiera około 4 gramy błonnika, który pobudza perystaltykę jelit. A po obfitej kolacji wigilijnej czy wystawnym świątecznym obiedzie, wypełnione ponad miarę jelita naprawdę potrzebują takiego wsparcia. Ponadto taka jedna porcja makowca dostarcza sporo witamin A i E oraz prawie cały komplet witamin z grupy B. Jest też dobrym źródłem wapnia, fosforu, magnezu i żelaza. Zależnie od składników, z jakich został przygotowany makowiec, zmienia się ilość tych cennych składników. W każdym przypadku są to jednak ilości znaczące w codziennej diecie. Na przykład jeden plaster makowego zawijańca może dostarczyć ponad 200 mg wapnia, co pokrywa prawie ¼ dobowego zapotrzebowania, a 2 mg żelaza pokryje około 20 proc. dziennego zapotrzebowania dorosłego człowieka. Tak więc jeden plasterek makowca, zjedzony przy wigilijnym czy sylwestrowym stole, wielkim grzechem nie jest, pod warunkiem Trzeba jednak pamiętać, że zachwalamy makowca pod warunkiem, że zjemy go w jeden plasterek.

Sekretny przepis na ciasto...

Jak przygotować makowiec, który nie wywoła alarmu dietetyków? Makowiec składa się z cienko rozwałkowanego ciasta drożdżowego i masy makowej. Na 2 czubate szklanki mąki pszennej potrzebne są 2 żółtka, około szklanki ciepłego mleka, 6 dag masła, szczypta soli oraz 5 czubatych łyżek cukru. Ciasto drożdżowe do makowca nie powinno być za słodkie. Rozcieramy drożdże z cukrem i odrobiną mleka i odstawiamy do wyrośnięcia. Rozczyn drożdżowy wlewamy do przesianej mąki, dodajemy cukier, sól, żółtka i roztopione masło, mleko w takiej ilości, by wszystkie składniki się połączyły, wyrabiamy kilka minut i odstawiamy w ciepłe miejsce do wyrośnięcia. Nie ma potrzeby dodawać do ciasta przeznaczanego na makowiec więcej masła, jajek czy cukru. Przeciwnie, można zmniejszyć ilość tłustych i słodkich składników, co obniży wartość energetyczną ciasta. Trzeba też pamiętać, że o kaloryczności ciasta decyduje w znacznym stopniu masa makowa. Sam mak w prawie połowie składa się z tłuszczu, ale to zdrowy tłuszcz, który obniża poziom złego cholesterolu, wspomaga pracę wątroby i nerek. Ma też zbawienne działanie na skórę, dlatego nasze babki, piekąc makowce, zostawiały kilka łyżek zmielonego maku po to, by wieczorem zrobić sobie kosmetyczny zabieg, który dzisiaj nazywalibyśmy naturalnym peelingiem. Po takim masażu zmielonymi ziarenkami maku skóra odzyskuje blask.

...i masę

Przygotowanie masy makowej do makowca jest pracochłonne. Mak trzeba gotować i mielić kilkakrotnie w malakserze lub maszynce do mięsa. Aby ułatwić sobie pracę, można sięgnąć po gotowe masy makowe w puszkach. Jeśli lubimy bardzo słodkie wypieki i nie martwimy się o utuczenie swoich gości, to rozwiązanie jest do przyjęcia. Jednak bezpieczniej jest sięgnąć po suchy mak rozdrobniony, sprzedawany przed świętami w niewielkich paczkach. Dalej postępujemy zgodnie z przepisem na opakowaniu, ale o dodatkach zdecydujemy już same. Masę makową można słodzić cukrem, jednak można go zastąpić miodem. Taka zamiana ma znaczenie jedynie smakowe - miód pod wpływem wysokiej temperaturze w czasie pieczenia ciasta traci swoje wartości odżywcze. Drugim ważnym dodatkiem są orzechy lub migdały. Te ostatnie są jednym z lepszych źródeł magnezu i fosforu. Zawierają także sporą dawkę witamin B2 i E. Migdały co prawda zawierają sporo tłuszczów, ale są to jednonienasycone zdrowe tłuszcze, które między innymi obniżają zawartość cholesterolu we krwi. Orzechy włoskie są prawie tak samo kaloryczne jak migdały, a ich tłuszcz to głównie kwasy tłuszczowe omega 3. Już 3 orzechy pokrywają dzienne zapotrzebowanie na ten składnik. Są też dobrym źródłem kwasu foliowego, więc zalecane są dla kobiet planujących ciążę lub będących w ciąży. Jak widać, niewielka porcja makowca może pozytywnie wpłynąć na zdrowie, ale uwaga: mak wchodzi w interakcję z niektórymi lekami. Dlatego osoby zażywające wiele medykamentów nie powinny przesadzać z ilością zjadanego makowca, choć jeden kawałek nikomu jeszcze nie zaszkodził!

Aromatyczny piernik

Mówi się, że ile gospodyń, tyle przepisów na pierniki. W kulinarnych encyklopediach piernik opisywany jest jako „twarde ciemnobrązowe ciasto przygotowane z mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, karmelizowanego cukru, miodu, mocno przyprawione cynamonem, imbirem, goździkami, kardamonem, gałką muszkatołową". To właśnie ogromna ilość przypraw i ziół powoduje, że piernik jest tak specyficzny w smaku i sprzyja naszemu zdrowiu. Cynamon reguluje poziom glukozy we krwi, dlatego jest zalecany dla osób chorych na cukrzycę i odchudzających się. Kardamon obniża poziom cholesterolu i lipidów we krwi, z kolei imbir uważany jest za jedną z najzdrowszych przypraw. Nawet niewielka ilość imbiru skutecznie wspomaga pracę przewodu pokarmowego, zwiększa ilość wydzielanej żółci i soku trzustkowego. Tak więc zakończenie obfitej kolacji wigilijnej czy świątecznego obiadu jednym czy dwoma pierniczkami może mieć zbawienny wpływ na nasze samopoczucie.

Zmielone goździki mają wyjątkowy aromat i niespotykane właściwości. Od dawna wiadomo, że działają one przeciwbólowo. Medycyna ludowa zalecała okłady z goździków na bolące zęby. Już po kilku minutach takiego wonnego okładu ból malał. Dziś możemy kupić olejek z goździków, który ma właściwości uśmierzające ból. Zalecane są one również w czasie leczenia candydozy, czyli drożdżycy przewodu pokarmowego.

Czy to działa?

Generalnie, wszystkie przyprawy dodajemy do dań w małych ilościach, można więc zadać pytanie, czy jedząc zaledwie kilka pierniczków odczujemy ich odżywcze zalety. Naukowców też interesował ten problem. Okazało się, że nawet najmniejsze ilości niektórych substancji działają na organizm, uruchamiając cały szereg reakcji. Dobrym przykładem będzie tu działanie eugenolu, który zawarty jest w cynamonie, gałce muszkatołowej i goździkach. Ma on działanie silnie znieczulające i bakteriobójcze i działa nawet, gdy zostanie podany w minimalnej ilości. Tę jego właściwość wykorzystują stomatolodzy przy znieczulaniu, dodają też go do plomb.

Pierniczki - przepis z roku 1934

Przygotuj karmel – łyżeczkę cukru podgrzewaj na suchej patelni tak długo, aż się rozpuści i osiągnie jasno-brązowy kolor. 40 dag miodu zagotuj, dodaj 2 łyżki korzeni (goździki, cynamon, gałka muszkatołowa, imbir) i karmel. 1 kg mąki podziel na połowę. Jedną część zaparz wrzącym miodem. Drugą połowę mąki wymieszaj z sodą (1.5 łyżeczki) i posiekaj z 10 dag masła Połącz obydwie mąki, dodaj 2 jajka i 30 dag drobnego cukru. Ciasto wałkuj na grubość 1 cm i wykrawaj pierniczki. Piecz 15 do 20 min. Wystudzone polukruj.

Zapamiętaj!

Mak wchodzi w interakcję z niektórymi lekami. Dlatego osoby zażywające wiele medykamentów, nie powinny przesadzać z ilością zjadanego makowca.

Nawet najmniejsze ilości niektórych substancji działają na organizm, uruchamiając cały szereg reakcji.

Już niewielka ilość imbiru skutecznie wspomaga pracę przewodu pokarmowego, zwiększa ilość wydzielanej żółci i soku trzustkowego

Cynamon reguluje poziom glukozy we krwi, dlatego jest zalecany dla osób chorych na cukrzycę i odchudzających się.

Migdały co prawda zawierają sporo tłuszczów, ale są to jednonienasycone zdrowe tłuszcze, które między innymi obniżają zawartość cholesterolu we krwi.

Autor: Barbara Hołub, „Moje Zdrowie"

Podziel się

Refundacja NFZ

Refundacja NFZ sprzętu ortopedycznego i rehabilitacyjnego przysługuje każdemu kto jest ubezpieczony w ramach ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego ZUS.

Jak uzyskać refundację?Skontaktuj się z namiGenerator wniosków NFZ

Znajdź ortezę

Potrzebujesz profesjonalnej ortezy? W asortymencie naszego sklepu ortopedycznego znajdziesz każdy model dostępny na rynku Polskim.

Nasze placówki

Zamów na ortopedio.pl i odbierz produkt bez dodatkowych opłat w jednym z 1649 punktów stacjonarnych!

punkty stacjonarneSprawdź placówki

Opinie o sklepie

  • 97% klientów poleca nasz sklep4.8 / 5.0
  • Opineo - słucham swoich klientów

Zebraliśmy 899 opinii.

Często kupowane

Producenci sprzętu

W Ortopedio.pl dobierzemy właściwy stabilizator jak i wózek inwalidzki. Sprzęt medyczny dostępny na naszej stronie jest najwyższej jakości i posiada bardzo długą gwarancję. Refundacja NFZ. W asortymencie posiadamy: stabilizator kolana, stabilizator kostki, stabilizator barku, stabilizator nadgarstka, orteza tułowia, ortezy stawu kolanowego, ortezy stopowo-goleniowe, ortezy stawu skokowego, sprzęt do ćwiczeń, łóżka rehabilitacyjne, wózki inwalidzkie, balkoniki i podpórki, sprzęt przeciwodleżynowy i wiele innych.