Ból kręgosłupa – jak sobie z nim radzić? Na jakie choroby może wskazywać?

Ból kręgosłupa to w obecnych czasach dolegliwość niemalże powszechna. Siedzący tryb życia, nadwaga, otyłość, brak aktywności lub wręcz przeciwnie – praca fizyczna wymagająca podnoszenia ciężkich przedmiotów to częste przyczyny dolegliwości bólowych w obrębie pleców. Nie oznacza to jednak, że ból pleców należy bagatelizować. Ból na różnych odcinkach kręgosłupa może być objawem poważnych chorób o podłożu zapalnym, infekcyjnym lub nowotworowym. Kiedy ból kręgosłupa wymaga dalszej diagnostyki, a kiedy jest to tzw. ból nieswoisty, przy którym stosuje się jedynie leczenia zachowawcze?

Ból kręgosłupa, potocznie nazywany bólem pleców może dotyczyć różnych odcinków kręgosłupa:

• szyjnego (ból karku, ból szyi)
• piersiowego
• lędźwiowego (tzw. ból krzyża), stanowi około 80% przypadków bólu kręgosłupa

Ból kręgosłupa może objawiać się zarówno dolegliwościami bólowymi pleców na danym odcinku kręgosłupa, jak i drętwieniem pleców, czy występowaniem różnego rodzaju napięć w ich obrębie. W zależności od przyczyny bólu może on mieć różny charakter, natężenie i pojawiać się pod wpływem różnych czynników. Inną genezę będzie miał ból poranny ustępujący po rozruszaniu ciała, inną ból pleców pojawiający się po wysiłku fizycznym, a jeszcze inną ból który nasila się w pozycji stojącej a ustępuje po położeniu się.

Ból kręgosłupa – przyczyny

Najczęstszą przyczyną bólu kręgosłupa jest starzenie się organizmu. Przy czym w obecnych czasach, z powodu braku aktywności fizycznej, powszechnej nadwagi, wielogodzinnej pracy siedzącej owo starzenie się kręgosłupa rozpoczyna się w coraz młodszym wieku. Ból pleców nie wynikający z żadnej konkretnej choroby to częsta przyczyna zwolnień z pracy ludzi czynnych zawodowo. Ten rodzaj bólu pleców  jest to tzw. ból nieswoisty, który charakteryzuje się tym, że:

• przebiega wzdłuż kręgosłupa
• nie promieniuje w odległe od kręgosłupa okolice ciała
• nie ma charakteru rzutowego (rwy)
• zwykle ustępuje w ciągu kilku/kilkunastu dni
• może przybrać postać przewlekłą

Tylko około 10% przypadków bólu pleców stanowi tzw. ból swoisty, którego genezę można określić na podstawie różnych badań, głównie obrazowych (rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, rentgen).  Przyczyną bólu swoistego kręgosłupa mogą być zmiany zwyrodnieniowe, stany zapale lub problemy ze stawami, w tym:

• dyskopatia na każdym z odcinków kręgosłupa
• zesztywniające zapalenia stawów kręgosłupa (ZZSK)
• reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)
• ucisk na nerwy rdzeniowe lub ich korzenie
• złamania kręgosłupa w wyniku osteoporozy
• rwa kulszowa

Ból kręgosłupa – kiedy jest powodem do niepokoju

Ból kręgosłupa może być przyczyną chorób. Do lekarza należy zgłosić się, jeśli do samego bólu pleców dołącza się:

• ból promieniujący do kończyn dolnych (rwa kulszowa lub rwa udowa) lub do kończyn górnych (rwa ramienna)
• problemy z poruszaniem się - pacjent nie może np. utrzymać ciężaru ciała na palcach lub piętach, ma „klapiącą” stopę, chodzi niepewnie.
• osłabienie mięśni rąk, co powoduje np. upuszczanie przedmiotów, brak możliwości wykonywanie precyzyjnych ruchów.
• ból nocny
• ból który nie ustępuje w pozycji leżącej
• gorączka, utrata masy ciała, ogólne złe samopoczucie

Tego rodzaju ból wymaga konsultacji z lekarzem pierwszego kontaktu, który może sam zlecić dalsze badania, bądź skieruje pacjenta to ortopedy bądź neurologa.

Jak radzić sobie z bólem pleców?

Jeśli ból pleców nie wskazuje na żadną z chorób (ból nieswoisty) wówczas w leczeniu stosuje się okresowo niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak diklofenak, deksaketoprofen, ibuprofen, ketoprofen, naproksen itp. NLP stosuje się zarówno w formie doustnej, jak i w postaci maści i żeli na skórę przez określony przez lekarza czas.

W uśmierzaniu dolegliwości bólowych pleców pomaga odpowiednio dobrana rehabilitacja. Osoba doświadczająca bólu kręgosłupa powinna też nauczyć się odpowiednio siadać, zakładać buty, schylać, podnosić cięższe przedmioty itp. Tego rodzaju ruchy i czynności, wykonywane wielokrotnie w ciągu dnia mogą pogłębić ból pleców, albo go uśmierzyć – wszystko zależy od tego, czy są wykonywane prawidłowo i nie powodują przeciążeń na poszczególnych odcinkach kręgosłupa.

Pomocna w uśmierzaniu bólu kręgosłupa jest też aktywność fizyczna, której nie należy zaniedbywać nawet w fazie ostrej bólu. Muszą to być jednak odpowiednio dobrane ćwiczenia czy pozycje ułożeniowe, które nie pogorszą stanu pacjenta.

Sprawdź ofertę Ortopedio.pl >> Ortezy kręgosłupa

Ból kręgosłupa – jak mu zapobiegać?

Kręgosłup „lubi” aktywność fizyczną, mimo że w jej trakcie dość łatwo może dojść do przeciążenia kręgosłupa, czy różnego rodzaju urazów. Okazuje się jednak, że ból kręgosłupa spowodowany urazem jest wielokrotnie rzadszy niż ten wynikający z braku ruchu. Regularne, prawidłowo wykonywane ćwiczenia fizyczne o umiarkowanym natężeniu to podstawowa profilaktyka zdrowa kręgosłupa.

Pozostałe czynniki, które wpływają na zdrowie kręgosłupa:

• prawidłowa masa ciała
• w przypadku kobiet – unikanie butów na wysokich obcasach
• prawidłowa postawa podczas wielogodzinnego siedzenia
• unikanie podnoszenia ciężarów
• odpowiednia technika przy schylaniu się

W Ortopedio.pl kupisz: >> Mata do ćwiczeń oraz >> Piłki do ćwiczeń

Ból pleców z innych przyczyn niż problemy z kręgosłupem

Ból pleców to pojęcie szersze niż ból kręgosłupa. Wprawdzie większość przypadków dolegliwości bólowych pleców ma swoją genezę w kręgosłupie, jednak objaw ten może towarzyszyć także wielu chorobom, nie mającym z kręgosłupem nic wspólnego, tj.:

• półpasiec
• zapalenie płuc lub zapalenie opłucnej
• dolegliwości układu moczowego (np. odmiedniczkowe zapalenie nerek, zapalenie prostaty)
• zapalenie trzustki
• zapalenie wyrostka robaczkowego
• nowotwór jajników
• ciąża pozamaciczna
• zawał
• dusznica bolesna