Haluks (paluch koślawy). Profilaktyka i leczenie

Paluch koślawy (haluks) jest to nabyta deformacja stopy, charakteryzująca się bocznym odchyleniem palucha, który kieruje się w stronę sąsiednich palców. Na schorzenie to cierpią z reguły kobiety chodzące często w butach na wysokim obcasie lub osoby otyłe. Deformacja rozwija się stopniowo, najpierw stopa zaczyna się poszerzać poprzez wypłaszczenie łuków poprzecznych, co może skutkować bólem śródstopia, potem nakładają się na to różnego rodzaju mikrourazy i czynniki zewnętrzne, a w konsekwencji dochodzi do koślawości palucha.

 

Justyna Krawaczyńska

Autor: Justyna Krawaczyńska

Haluks czyli nieprawidłowe ustawienie pierwszego palca stopy to schorzenie w dużej mierze o podłożu genetycznym. Dziedziczona budowa stopy jest pierwszym elementem, który determinuje fakt czy pojawi sie u nas paluch koślawy. Jeśli dodatkowo zadziałają na stopę niesprzyjające czynniki zewnętrzne to zwiększa się ryzyko, że problem będzie nas dotyczył.

Czynniki wpływające na rozwój palucha koślawego:

  • ciasne, niewygodne obuwie
  • wąskie czubki i wysokie obcasy
  • osłabione mięśnie stopy
  • częste urazy kończyn dolnych
  • reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)
  • dna moczanowa

Oprócz aspektu wizualnego rozwój haluksa niesie ze sobą dodatkowe utrudnienia tj. problem z chodzeniem i staniem, przewlekły ból śródstopia, a nawet rozwój zmian zwyrodnieniowych w kolanach czy biodrach. Tylko odpowiednio dobrana profilaktyka bądź leczenie może zminimalizować a czasami też zahamować postęp deformacji i co za tym idzie również ograniczyć towarzyszące tej dolegliwości odczucia bólowe.

Pamiętaj! Bardzo duży wpływ na koślawość palucha ma niewłaściwe obuwie!

Haluksy – objawy:

Do głównych objawów, na które skarżą się pacjenci i z którymi trafiają do lekarza w celu diagnozy należą:

  • ból i zaczerwienienie w okolicy palucha stopy (I kości śródstopia)
  • tkliwość, wrażliwość na dotyk palucha (I kości śródstopia)
  • problemy z poruszaniem się
  • uwieranie butów w okolicy palucha
  • niemożność wspięcia na palce
  • utykanie podczas chodu

Haluksy – leczenie

W celu dobrania najodpowiedniejszej terapii należy w pierwszej kolejności udać się na wizytę do lekarza, który na podstawie wywiadu, przeprowadzonych testów czy też badań podologicznych, określi stopień zaawansowania haluksów.  Specjaliści zalecają aby zastosować:

  • leczenie operacyjne - w średnich i zaawansowanych deformacjach haluksa
  • leczenie zachowawcze - w niewielkich, łagodnych zmianach haluksa, dzięki czemu poprawimy ruchomość stawu i zahamujemy postęp zmian degeneracyjnych
  • terapię u ortopodologa – jeśli mamy wątpliwości i obawy przez zabiegiem chirurgicznym, zdecydujmy się na wizytę u fizjoterapeuty stóp, który dysponując szerokim wachlarzem zabiegów, dostosuje je indywidualnie do naszych potrzeb

Wybierz produkty dla siebie

Jak leczyć haluksy na stopach – opis metod:

  • Operacja haluksów nie jest kłopotliwym doświadczeniem, pacjent zwykle w ciągu 2 dni wychodzi do domu a po kilku godzinach od zabiegu może poruszać się już o kulach z wykorzystaniem specjalnego obuwia. Okres rekonwalescencji i konsultacji medycznych trwa ok 6 tygodni, po których pacjent wraca do normalnego funkcjonowania.
  • Terapia u fizjoterapeuty specjalizującego się w ortopodologii. Jest to specjalistyczna wizyta w trakcie której terapeuta bada manualnie stopę, wykorzystuje swoją wiedzę oraz różnego rodzaju badania do oceny deformacji palucha. Następnie podejmuje decyzję na temat leczenia. Zwykle przy haluksach stosowane są: masaż tkanek głębokich, uwalnianie punktów spustowych, fala uderzeniowa (ESWT), laser wysokonenrgetyczny (HILT) a nawet kinesiotaping. Każdy z tych zabiegów ma na celu likwidację bólu, korekcję ustawienia palucha i poprawę ruchomości wszystkich struktur stopy.
  • Leczenie profilaktyczne i zachowawcze. Wbrew pozorom jest to kluczowy element terapii. Leczenie zachowawcze odgrywa istotną rolę w okresie przygotowania do operacji a także po niej, z kolei leczenie profilaktyczne ma na celu zminimalizowanie negatywnych skutków haluksa oraz ograniczenie jego rozwoju. Obecnie na rynku dostępny jest bardzo szeroki asortyment produktów profilaktycznych, które zabezpieczają stopę przed: opadaniem łuków poprzecznych i podłużnych, doskonale amortyzują stopę i redukują odczucia bólowe. Należą do nich: wkładki, półwkładki, separatory, kliny itp. Na noc polecane są aparaty korygujące koślawe ustawienie palucha stałe, dzięki którym biernie możemy wspomagać proces korekcji, a do czynnej terapii polecane są aparaty ruchome, które pracują razem ze stopą. Rolą ich jest rozciągnięcie struktur przykurczonych, które pociągają paluch do koślawości. Przy profilaktyce nie możemy zapomnieć także o niedocenianych do tej pory wygodnych butach z szerokim czubkiem i płaskim lub niskim obcasem. Jest to podstawa aby utrzymać wypracowany postęp korekcji na stałym poziomie. W sklepach ortopedycznych dostępne są już specjalnie zaprojektowane buty, które uwzględniają wszystkie te elementy. Obuwie dedykowane jest stopom obolałym i z różnego rodzaju deformacjami.

Sprawdź buty na haluksy w ofercie Ortopedio.pl >> Buty profilaktyczne

Ćwicz w domu i zlikwiduj haluksy!

Poniższe ćwiczenia pomogą Ci nie tylko rozluźnić napięte struktury wokół palucha ale także mięśnie i więzadła w okolicy całej stopy i podudzia. Zagwarantuje Ci to kompleksowe działanie i poprawę parametrów biomechanicznych obciążania stóp i zmniejszy dolegliwości bólowe.

Jeśli masz wątpliwości czy ćwiczenia są dla Ciebie odpowiednie, przed przystąpieniem do gimnastyki skonsultuj się ze swoim lekarzem lub terapeutą. Ćwiczenia wykonuj na boso.

Stań w wyproście lub usiądź na krześle, mały ręcznik rozłóż przed sobą

  • staraj się zwinąć palcami stóp ręcznik w harmonijkę

Wykonaj równocześnie obiema stopami. Ćwiczenia powtórz 8-10 razy

Stań w wyproście lub usiądź na krześle, połóż przed sobą małe przedmioty np. gumkę, długopis itp.

  • staraj się podnieść palcami przedmioty i opuszczaj z powrotem

Wykonaj ćwiczenie raz prawą, raz lewą stopą. Ćwiczenia powtórz po 8-10 razy na każdą stopę.

Stań w wyproście lub usiądź na krześlewykonaj palcami stóp zgięcie podeszwowe, czyli zawiń je pod spód stopy aby uzyskać wysklepienie

  • Wykonaj równocześnie dla obu stóp. Ćwiczenia powtórz po 8-10 razy

Stań w wyproście lub usiądź na krześle, połóż przed sobą wałek piankowy do masażu lub piłeczkę tenisową

  • połóż stopę na przyrządzie i wykonaj rolowanie stopy

Wykonaj ćwiczenie dla drugiej strony. Ćwiczenia powtórz po 8-10 razy na każdą stopę.

Usiądź wygodnie na krześle, ręce oprzyj o kolana

  • wykonaj zgięcie grzbietowe palucha czyli unoszenie palucha w górę, bez odrywania pozostałych palców

Wykonaj równocześnie dla obu stóp. Ćwiczenia powtórz po 8-10 razy

Usiądź wygodnie na krześle

  • złap jedną dłonią paluch a drugą dłonią mały palec stopy i delikatnie - do granicy bólu pociągaj je  

Wykonaj ćwiczenie dla drugiej stopy. Ćwiczenia powtórz po 8-10 razy na każdą stopę.

Pamiętaj jeśli jakieś ćwiczenie sprawia Ci ból, dyskomfort - przerwij je!

O autorze: Fizjoterapeuta z doświadczeniem w branży produktów ortopedycznych i rehabilitacyjnych. Prywatnie pasjonatka zdrowego odżywiania i aktywności fizycznej.