Co oznacza termin whiplash? Możliwe przyczyny i sposoby rehabilitacji
Whiplash to rodzaj urazu kręgosłupa szyjnego, do którego dochodzi najczęściej na skutek wypadku samochodowego. W trakcie zderzenia pasażer doznaje gwałtownego szarpnięcia tułowia a głowa bezwładnym ruchem odgina się w przeciwnym kierunku. Jest to na tyle dynamiczny mechanizm, że konsekwencje takiego wydarzenia odczuwane są jeszcze bardzo długi okres czasu po wypadku. Dzieje się tak ponieważ dysfunkcje pourazowe odcinka szyjnego obejmują zwykle mięśnie, więzadła a nawet kręgi międzykręgowe.
Autor: Justyna Krawaczyńska
Termin Whiplash z języka angielskiego znaczy „bicz” dlatego też uraz nazwany tak opisujemy jako: uraz o charakterze „smagnięcia biczem” związane jest to z gwałtownymi zmianami przyspieszenia w trakcie wypadku. Reakcja mięśni musiałaby być niezwykle błyskawiczna aby zrównoważyć siły przeciążające, niestety szybkość z jaką dochodzi do wypadku to są sekundy. Zatem w momencie kolizji dochodzi do szarpnięcia tułowia w przód lub w tył w zależności od uderzenia, a głowa bezwładnie opada w przeciwnym kierunku, po to aby po zaprzestaniu działania sił uderzeniowych odgiąć się ponownie ale już tym razem w drugą stronę. Wypadek samochodowy jest to najczęstszym przykładem urazu Whiplash. Kiedy jeszcze może dochodzić do podobnych obrażeń?
Przyczyny urazu „smagnięcie biczem”
Podobny mechanizm urazu jak przy wypadku komunikacyjnym, możemy zaobserwować przy:
- zjazdach kolejką górską, gdzie droga przejazdu charakteryzuje się licznymi gwałtownymi zmianami kierunku, np. góra-dół-ostre zakręty itp.
- skokach do płytkiej wody tzw „na główkę”
- nieuważnym schodzeniu ze schodów, kiedy to przez pomyłkę pominiemy stopień
Dochodzi wtedy do naciągnięcia struktur mięśniowych i więzadłowych okolicy odcinka szyjnego a czasem nawet do złamań w obrębie struktur kostnych.
Objawy i diagnoza urazu „smagnięcie biczem”
W przypadku tego typu urazu pierwsze objawy mogą pojawić się już bezpośrednio po wypadku lub w ciągu kilku, kilkunastu godzin po. Do najczęstszych zaliczyć możemy:
- ból szyi i pleców promieniujący do barków i ramion
- sztywność karku
- ból głowy
- ograniczenie ruchomości szyi
- drętwienie i mrowienie ręki lub rąk
- ból mięśni
- zawroty głowy
- mdłości
Już same objawy oraz wystąpienie okoliczności sprzyjających tj. wypadek komunikacyjny, skok do wody czy przejażdżka w wesołym miasteczku jest wystarczającym dowodem na to aby podejrzewać whiplash, jednak dla 100% pewności oraz możliwości podjęcia późniejszej odpowiedniej rehabilitacji powinno się przeprowadzić dodatkowe badania. Lekarz specjalista początkowo zbiera szczegółowy wywiad, który dodatkowo powinien poprzeć badaniami neurologicznymi bądź ortopedycznymi. Jeśli takie postępowanie nie da konkretnego obrazu można zlecić dodatkowo: RTG (rentgen), MR (rezonans magnetyczny) czy też USG (ultrasonografia).
>> Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne
Leczenie whiplash
Po wnikliwej diagnostyce dokonanej przez lekarza zwykle wiemy już z jak dużym urazem mamy do czynienia. W większości przypadków są to urazy tkanek miękkich, które nie wymagają radykalnych kroków w postaci sztywnych unieruchomień. W obecnym modelu postępowania odchodzi się od kołnierzy ortopedycznych nawet miękkich, których stosowanie w rehabilitacji może zaburzyć proces powrotu do pełnej sprawności. Choć kołnierz przyczyni się do szybszego ustąpienia objawów bólowych to niestety nie wpłynie on pozytywie na funkcję samych tkanek miękkich. Zaleca się aby rehabilitacja obejmowała terapię manualną tkanek miękkich kręgosłupa oraz ćwiczenia czynne odcinka szyjnego do granicy bólu, można włączyć również fizykoterapię o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym w postaci zabiegów: laseroterapii, magnetoterapii, elektroterapii lub ultradźwięków.
Alternatywą kołnierza i pomocą w leczeniu whiplash jest kinesiotaping, który odciąży uszkodzone partie i jednocześnie pozwoli zachować pełną ruchomość szyi. Skonsultuj się ze swoim terapeutą i sprawdź czy ta metoda byłaby skuteczna również w twoim przypadku.
