Stomia – co to jest, rodzaje stomii, rodzaje systemów stomijnych

Stomia to chirurgicznie utworzone połączenie między jelitem grubym, jelitem cienkim lub moczowodem a skórą. Stomia umożliwia wydalanie kału lub moczu, gdy z różnych przyczyn jest to niemożliwe drogą naturalną.

Wielu pacjentów traktuje stomię jak wyrok, przekreślający dotychczasowe życie zawodowe i towarzyskie. Tymczasem z prawidłowo wykonaną i pielęgnowaną stomią da się normalnie funkcjonować.

Jak wygląda stomia?

Stomia to otwór w dolnej części brzucha – po prawej lub lewej stronie - przez który chirurg wyprowadza fragment jelita. Stomia jest różowoczerwona, podobnie jak śluzówka w jamie ustnej, ma 2-5 mm średnicy i wystaje ponad skórę na kilka-kilkadziesiąt milimetrów. Nie jest unerwiona, więc jej dotyk nie powoduje bólu. Inne określenia dla stomii to:

• sztuczny odbyt
• odbyt brzuszny
• przetoka jelitowa
• przetoka moczowa

Ze względu na brak zwieracza zamykającego ujście jelita nie ma możliwości kontroli wypróżnień i wydalania gazów, dlatego pacjent ze stomią jelitową musi korzystać ze specjalnego worka stomijnego, do którego wpada treść jelitowa. W przypadku stomii moczowej (urostomii) zależy to od sposobu, w jaki wytworzona jest przetoka – są metody, np. zastępczy zbiornik jelitowy na mocz, zapewniające trzymanie moczu, wtedy mocz może być odprowadzany przez stomię okresowo za pomocą cewnika. Przy innych metodach mocz jest oddawany w sposób niekontrolowany i również konieczne jest stosowanie worków.

W zależności od przyczyny i zaawansowania choroby, która wymusza wyłonienie stomii, może być ona wykonana na stałe lub czasowo.

W Apteline.pl znajdziesz: >> Opatrunki ze srebrem, opatrunki na odleżyny, opatrunki na oparzenia, opatrunki hydrożelowe

Przyczyny stomii

W Polsce żyje ponad 40 tys. osób ze stomią, najczęstszą przyczyną jest nowotwór jelita grubego (80 proc. przypadków). Inne wskazania do zabiegu to:

• nieswoiste choroby zapalne jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna)
• polipowatość jelita grubego
• niedrożność jelit
• nowotwory złośliwe układu moczowego

W przypadku dzieci zdecydowana większość stomii jest wyłaniana czasowo. U noworodków i niemowląt przyczyną są najczęściej wady wrodzone (np. zarośnięcie odbytu), martwicze zapalenie jelita, u nastolatków dominują nieswoiste zapalenia jelita.

Każda operacja w obrębie jelit wiąże się z ryzykiem wykonania stomii, dlatego przed tego typu operacjami pacjenci muszą podpisać zgodę na stomię.

Rodzaje stomii

• Kolostomia – tworzona jest po usunięciu części jelita grubego i/lub odbytnicy. Zwykle znajduje się po lewej stronie brzucha. Jeśli podczas operacji odbyt został oszczędzony, istnieje możliwość przywrócenia naturalnej drogi wypróżniania się przez odbyt i wytwarza się kolostomię czasową. Po jakimś czasie chirurg może połączyć zachowaną część jelita z odbytem i przywrócić ciągłość układu pokarmowego. >> Kolostomia – co to jest, pielęgnacja, dieta przy kolostomii

• Ileostomia – powstaje, gdy konieczne jest usunięcie całego jelita grubego. Wyłania się ją, wykorzystując do tego część jelita cienkiego, zazwyczaj po prawej stronie brzucha. Ileostomię czasową wykonuje dla łatwiejszego wygojenia jelita poniżej stomii, którego część została usunięta z powodu stanu zapalnego lub niedrożności. >> Ileostomia – co to jest, pielęgnacja, dieta przy ileostomii

• Urostomia – wykonuje się ją, gdy niemożliwy jest naturalny odpływ moczu drogami moczowymi, np. w wyniku kamicy nerkowej lub moczowodowej czy nowotworu pęcherza moczowego. Zwykle znajduje się po prawej stronie brzucha. Jedną z metod wykonania urostomii jest wszczepienie moczowodów do wyizolowanego odcinka jelita, którego jeden koniec zaszywa się, a drugi wyprowadza na powierzchnię brzucha. Czasowa urostomia jest możliwa wówczas, gdy zachowany został pęcherz. >> Urostomia – co to jest, pielęgnacja, dieta przy urostomii

Rodzaje systemów stomijnych i pielęgnacja stomii

We wszystkich rodzajach stomii bardzo ważne jest właściwe dopasowanie i pielęgnacja sprzętu stomijnego – umożliwia to normalne funkcjonowanie osób ze stomią.

Istnieją dwa rodzaje worków stomijnych: jedno- i dwuczęściowe. Worki jednoczęściowe nakleja się bezpośrednio na brzuch, a płytka jest trwale połączona z workiem, w którym zbiera się kał lub mocz. Sprzęt dwuczęściowy pozwala na wymianę worka bez odklejania płytki. Oba typy worków można nosić pod ubraniem. Worki urostomijne wyposażone są w kranik, umożliwiający spuszczanie moczu z worka do toalety. Mają też unikalny system zapobiegający cofaniu się moczu, co zmniejsza ryzyko infekcji układu moczowego. Worki są wodoodporne, można mieć je założone w czasie kąpieli czy brania prysznica. Worki kolo- i ileostomijne wyposażone są w filtry odprowadzające gazy i zapobiegające „balonowaniu" worka. We wczesnym okresie pooperacyjnym stosuje się worki jelitowe odpuszczalne, tzn. umożliwiające usuwanie ich zawartości bez konieczności wymieniania.

Ile kosztują worki stomijne?

Sprzęt stomijny dla pacjentów ubezpieczonych w ramach NFZ jest w 100% refundowany. Refundacja odbywa się na podstawie zlecenia, wystawionego przez lekarza rodzinnego, chirurga lub pielęgniarkę stomijną oraz Karty Zaopatrzenia Comiesięcznego. Kwota dofinansowanie wynosi w przypadku kolostomii 300zł, ileostomii 400zł i urostomii 480zł , nie więcej jednakniż 90 szt. na miesiąc. O specjalne limity mogą ubiegać się pacjenci posiadający orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym z kodem 47ZN, 47DN, 47ZND.

Pielęgnacja stomii

Częstotliwość wymiany worków przy stomiach jelitowych zależy od wysokości założenia stomii – im bliżej odbytu, tym worki zmienia się rzadziej. Bardzo ważna jest właściwa pielęgnacja skóry wokół stomii.

Zwykłe mydła czy żele mogą podrażniać skórę, a kremy i balsamy zmniejszają przyczepność worków. Szczelne przyleganie worków jest szczególnie ważne w przypadku ileostomii, gdyż usuwana przez nią półpłynna treść jelitowa zawiera enzymy, które mogą podrażniać skórę. Dostępne są specjalne preparaty dla stomików, zabezpieczające skórę przed podrażnieniami i zabezpieczające przed podciekaniem treści jelitowej pod płytkę.

Polecamy:

>> Chusteczki do pielęgnacji >> Spray >> Puder Brava >> Pasta stomijna