Dysplazja bioder. Objawy i leczenie dysplazji u dzieci

Jedną z najczęściej występujących wad u niemowląt i noworodków jest dysplazja stawu biodrowego, dotyczy ona ok. 5-6 % wszystkich dzieci. Związana jest z tym, że dzieci w początkowym okresie swojego rozwoju posiadają fizjologiczną niedojrzałość struktur anatomicznych stawu i bardzo ławo może dojść wtedy do przesunięcia ich względem siebie. Efektem tego jest nieprawidłowy rozwój stawu.

Justyna Krawaczyńska

Autor: Justyna Krawaczyńska

Dysplazja czyli niestabilność w obrębie stawu biodrowego, objawia się przeskakiwaniem kości biodrowej, wyczuwalnym podczas zginania, odwodzenia i przywiedzenia nóżek. W miarę rozwoju dziecka i zwiększania jego siły mięśniowej, kość udowa zaczyna przesuwać się poza obręb panewki, doprowadzając do zwichnięcia. Dlatego tak ważna jest profilaktyka i kontrola u specjalisty już w pierwszych dniach i tygodniach życia. Bezwzględnie należy wykonywać badanie USG bioderek według harmonogramu, czyli pierwsze w okresie 6-12 tygodni życia i kolejne ok. 3 miesiąca.

Dysplazja bioder – przyczyny:

Występowanie niestabilności bioder u noworodków i niemowląt nie jest jeszcze do końca poznane, wiadomo że może rozwijać się w czasie ciąży – jako wada wrodzona oraz w trakcie życia noworodkowego lub niemowlęcego  – jako wada nabyta. Wpływ na to mogą mieć:

  • genetyka – dziedziczenie
  • ułożenie noworodka w brzuchu
  • masa płodu
  • płeć – częściej występuje u dziewczynek
  • nieprawidłowy poród – poród pośladkowy lub jeśli nóżki dziecka zostaną gwałtownie wyprostowane
  • nieprawidłowa opieka i pielęgnacja – jeśli będziemy pociągać dziecko za nóżki np. podczas zmiany pieluszki lub krępować ich ruchy 

Dysplazja bioder – objawy i diagnoza:

Staw biodrowy u niemowlęcia, który został dotknięty dysplazją powoduje:

  • niestabilność stawu
  • ograniczenie odwodzenia nóżek

Podstawowym badaniem diagnozującym jest badanie USG bioder, które ostatecznie ocenia lekarz specjalista oraz dwa testy ortopedyczne – prowokujące: Ortolaniego i Barlowa. Bardzo ważne jest jak najwcześniejsze wykrycie wady i wdrożenie odpowiedniego programu rehabilitacyjnego aby zminimalizować negatywne skutki na przyszłość.

Do oceny zaawansowania choroby lekarz używa skali Grafa:

  • Typ I – prawidłowe stawy biodrowe
  • Typ II A – stawy biodrowe fizjologicznie niedojrzałe, zwykle występują do 12 tygodnia życia i stabilizują się po tym okresie
  • Typ II B – staw biodrowy dysplastyczny, bez przemieszczania się poza panewkę
  • Typ II C – staw biodrowy dysplastyczny krytyczny, duża niedojrzałość stawu
  • Typ II D – staw biodrowy niestabilny, głowa kości udowej przemieszcza się poza panewkę
  • Typ III – staw biodrowy podwichnięty
  • Typ IV – staw biodrowy zwichnięty

Dysplazja biodra – leczenie:

Postępowanie rehabilitacyjne u małych pacjentów z dysplazją stawu biodrowego jest ograniczone. Głównie skupia się na ustawieniu bioderek w pozycji zgięcia odwiedzenia i rotacji, tak aby pozycja ta przypominała najbardziej fizjologiczne ułożenie. Pozwala to na prawidłowe kształtowanie się panewek stawów biodrowych. Wykorzystuje się do tego celu szerokie pieluchowanie lub specjalne ortezy odwodzące. Należy pamiętać, że ten sposób leczenia odnosi się do wszystkich zmian, które zostały wykryte w pierwszych 6 miesiącach życia i kwalifikują się wg. Skali Grafa do Typu I i II.

Na Ortopedio.pl znajdziesz >> orteza odwodząca biodra dla dzieci

W przypadku typu III i IV należy dokonać nastawienia biodra w znieczuleniu ogólnym. Bardzo ważne jest, aby wada ta na etapie zwichnięcia czy podwichnięcia została zdiagnozowana w okresie maksymalnie do 6-9 miesiąca życia, bo im później zdiagnozowana wada tym gorsze rokowanie na poprawę i potrzeba wykonania zabiegu chirurgicznego.

Jak zatem można zapobiegać pojawieniu się dysplazji?

Nie ma jednego sposobu i nie ma 100% gwarancji, że unikniemy dysplazji. Warto jednak zastosować kilka wskazówek, które pomogą zminimalizować ryzyko:

  • noś dziecko w pozycji pionowej z nóżkami odwiedzionymi i ugiętymi, niech otulają twój tułów
  • często kładź malucha na brzuszku
  • nie krępuj jego nóżek, niech swobodnie nimi porusza
  • nie ciągnij dziecka za nogi

Jeśli masz wątpliwości co do rodzaju poruszania się swojego dziecka, koniecznie skonsultuj się z lekarzem ortopedą lub umów na badanie USG.