Orteza alternatywą dla gipsu. Jak wybrać ortezę?

Skręcenia, zwichnięcia stawów, zerwanie więzadeł czy złamania – w leczeniu wszystkich tych urazów z powodzeniem można stosować ortezy. Nie są to jednak wszystkie przypadki, w których się je wykorzystuje. Dodać tu należy także: wady postawy, choroby neurologiczne i reumatyczne czy rekonwalescencję po zabiegach operacyjnych.

Ortezy mają za zadanie unieruchomić uszkodzony staw, partie mięśni lub np. odcinek kręgosłupa oraz utrzymać je w jednej pozycji. Ich przewaga nad stosowanym kiedyś powszechnie do tego celu gipsem polega na tym, że są znacznie lżejsze i bardziej elastyczne, a co za tym idzie ułatwiają poruszenie.

Ze względu na materiał, z którego zostały wykonane ortezy dzieli się na: sztywne, półsztywne (półelastyczne) oraz miękkie (elastyczne). Do produkcji elastycznych wykorzystuje się przepuszczające powietrze i ułatwiające odprowadzanie wilgoci dzianiny lub materiały takie jak neopren (syntetyczny kauczuk mający postać pianki). Sztywne powstają najczęściej z włókna węglowego albo szklanego.

Poczytaj więcej >> Orteza czy stabilizator. Podobieństwa czy różnice

„Mapa" stosowania, czyli rodzaje i zastosowanie ortez

Ortezy, których nazwa wzięła się z połączenia dwóch wyrazów: ortopedia i proteza wykorzystywane są w do leczenia urazów i dysfunkcji obejmujących następujące partie ciała:

Jak wybrać ortezę?

Zacznijmy od tego, że wyboru ortezy powinno się dokonywać w porozumieniu z lekarzem prowadzącym, np. ortopedą, neurologiem, reumatologiem bądź rehabilitantem. Trzeba przy tym wziąć pod uwagę kilka czynników:

  • rodzaj oraz stopień urazu lub schorzenia (skręcenie, zwichnięcie, złamanie)
  • cel stosowania ortezy (profilaktycznie, leczniczo, do korekcji, po zabiegu operacyjnym)
  • czas stosowania ortezy
  • częstotliwość korzystania z ortezy (stale lub czasowo)
  • wagę pacjenta (im cięższy pacjent, tym orteza powinna być mocniejsza)

Gdy orteza jest nietrafiona...

Należy pamiętać, że źle dobrana orteza nie tylko nie spełni swojej funkcji, ale jej stosowanie może wywołać nieprzyjemne, a czasami groźne w skutkach konsekwencje.

Do najczęstszych dolegliwości wynikających z noszenia stabilizatorów należą:

  • otarcia naskórka, rany i odparzenia (np. w miejscach ucisku szyn lub zawiasów)
  • urazy mechaniczne drugiej kończyny
  • zmiany skórne alergiczne typu wypryskowego lub zapalnego
  • zaniki mięśni w okolicy stosowania ortezy
  • osteoporoza spowodowana unieruchomieniem (w przypadku długotrwałego stosowania ortez)
  • obrzęki kończyny poniżej miejsca stosowania ortezy, stany zapalne naczyń chłonnych

By się tego ustrzec, należy dokonać wyboru ortezy pod okiem fachowca oraz używać jej zgodnie z zaleceniami lekarza. Stabilizator jeśli jest odpowiednio dopasowany, potrafi być bardzo zbawienny, gdyż przyspiesza proces leczenia i rehabilitacji po przebytym urazie lub zabiegu, a to przekłada się na znacznie szybszy powrót do normalnego życia.