Krioterapia jako wsparcie rehabilitacji. Na co pomaga krioterapia.

Krioterapia jest to jeden z podstawowych zabiegów fizykalnych wykorzystywany w rehabilitacji do leczenia pacjentów. Znany jest od „zarania dziejów” i po dziś dzień cieszy się niesłabnącą popularnością. Wykorzystuje on reakcję organizmu na działanie niskich temperatur, wywołując efekt przeciwbólowy, przeciwobrzękowy i rozluźniający. Najczęściej zabieg wykonuje się miejscowo, za pomocą specjalnego urządzenia, które wytwarza parę z ciekłego azotu, dwutlenku węgla lub zimnego powietrza.

Autor: Justyna Krawaczyńska

Co to jest krioterapia

Krioterapia z greckiego kryos - chłód, lód oraz therapeia – leczenie, znaczy tyle co leczenie chłodem, zimnem. Temperatura takiego zabiegu uzależniona jest od gazu, który wykorzystany jest do zabiegu i tak np. ciekły azot generuje temperaturę u wylotu dyszy od -160 ˚C do -195 ˚C, dwutlenek węgla -75˚C, zimne powietrze -35˚C. Zabieg może być wykonywany tylko przez specjalistę w odpowiednich placówkach medycznych i leczniczych przy zastosowaniu odpowiedniej aparatury. Największą popularnością krioterapia cieszy się w takich dziedzinach medycyny jak:

ortopedia
neurologia
dermatologia
reumatologia
traumatologia
medycyna sportowa

Zimno wykorzystywane do tego typu zabiegów można stosować miejscowo na wybraną okolicę ciała lub ogólnoustrojowo, na całe ciało.

Krioterapia całościowa, odbywa się w specjalnie przystosowanej do tego zabiegu kabinie. Opary ciekłego azotu krążą po całej kriokomorze a pacjent maszeruje w niej określony czas, zwykle jest to od 1 do 3 min. po czym wychodzi, ubiera się i udaje na gimnastykę i ćwiczenia rozruchowe. Należy pamiętać, że w kabinie pacjent przebywa ubrany tylko w bieliznę, skarpetki, rękawiczki, maseczkę oraz czapkę bądź opaskę na uszy. Gwarantuje to równomierne odczucia chłodu i efekt terapeutyczny na całe ciało w postaci działania:

przeciwbólowego
przeciwobrzękowego
przeciwzapalnego
immunologicznego
poprawy krążenia
odnowy biologicznej

Krioterapia miejscowa – zabieg wykonywany jest bezpośrednio na bolącą okolicę ciała. W trakcie tego zabiegu pacjent odsłania wybrany fragment ciała a terapeuta nakierowuje dyszę z zimną parą nad chore miejsce w odległości 15-20 cm. Zabieg trwa różnie w zależności od okolicy, którą poddajemy zabiegowi, od 1 min do 3-5 min, nie jest on nieprzyjemny ani bolesny, jedynie po kilkunastu sekundach odczuwalny jest chłód w zabiegowej części ciała. Aby uzyskać efekt terapeutyczny krioterapii punktowej, należy wykonać zabieg przynajmniej jeden raz dziennie w serii 10-15 zabiegów. Po tym okresie, możemy odczuć pozytywne efekty krioterapii pod postacią działania:

przeciwbólowego
przeciwzapalnego
przeciwobrzękowego
przekrwiennego
obniżającego napięcie mięśni

Pacjent po zabiegach zyskuje możliwość bezbolesnego, bezproblemowego wykonania ruchów, w stawach, które do tej pory były dysfunkcyjne i problematyczne.

Jak działa krioterapia?

Podczas zabiegu, na skutek działania niskich temperatur, w okolicy zabiegowej dochodzi do gwałtownego obkurczenia się naczyń krwionośnych skóry i tkanki podskórnej, które po zakończeniu ponownie rozszerzają się. W ten sposób poprawia się przepływ krwi w chorym miejscu, a to wpływa na odżywienie tkanek oraz na zmniejszenie napięcia mięśni. Ma to znaczący wpływ na przyspieszenie wszelkich procesów gojenia się i naprawy uszkodzonych tkanek.

Krioterapia, na co pomaga?

Biorąc pod uwagę szeroki wachlarz działań zdrowotnych krioterapii oraz brak skutków ubocznych po jej zastosowaniu, można powiedzieć, że można ją stosować w bardzo wielu schorzeniach i jednostkach chorobowych. Będą to m.in.:

urazy ścięgien, torebek, mięśni, stawów ( stłuczenia, zwichnięcia, złamania )
obrzęki
stany zapalne tkanek miękkich
zabiegi operacyjne mięśni, ścięgien, kości
zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa i stawów obwodowych
reumatoidalne zapalenie stawów ( RZS )
zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa ( ZZSK )
łuszczycowe zapalenie stawów
nerwobóle
zespoły bólowe kręgosłupa
dyskopatia
fibromialgia
niedowłady spastyczne
zespoły przeciążeniowe stawów
cellulit

Pomimo wielu dobroczynnych działań, tak jak i przy stosowaniu innych zabiegów powinniśmy wziąć pod uwagę ewentualne przeciwwskazania.

Przeciwwskazania do zabiegu:

Przeciwwskazań do krioterapii jest mało ale mimo wszystko należy o nich wspomnieć. Będą to:

nadwrażliwość na zimno
zaburzenia i niewydolność krążenia
zaawansowana choroba nowotworowa,
zaburzenia rytmu serca (przy krioterapii ogólnej)
zmiany ropne na skórze
uszkodzenie skór
odmrożenia
nadmierna potliwość

Krioterapia jak się przygotować:

Przed przystąpieniem do zabiegu krioterapii należy sprawdzić czy ciało i skóra w miejscu zabiegu jest sucha, czysta i bez zastosowanych maści, kremów, balsamów czy żeli. Nie powinny na niej znajdować się również żadne dodatkowe przedmioty typu: pierścionki, bransoletki, naszyjniki itp. Tak przygotowanym można przystąpić do zabiegu.

Krioterapia powinna być wykonywana przez wykwalifikowany personel i uwzględniać odczucia pacjenta podczas zabiegu. Jeśli na skórze pojawi się objaw „gęsiej skórki” lub odczucie nieprzyjemnego chłodu bądź mrowienia zabieg powinien zostać chwilowo przerwany lub całkowicie. Decyduje o tym terapeuta wykonujący zabieg.

Pamiętajmy! Po zabiegu krioterapii miejscowej i ogólnej zalecana jest krótka gimnastyka stawów poddanych zabiegowi.

Namiastką zabiegu krioterapi, którą możemy zastosować w zaciszu swojego domu jest ochładzanie miejscowe za pomocą dostępnych okładów chodzących, sprayów lub woreczków z lodem.