Chondromalacja rzepki – z czego bierze się uciążliwy ból w kolanie?
Stan zapalny, obrzęk, ból kolana. To często spotykane objawy, które skutecznie utrudniają nam codziennie funkcjonowanie. Jednym ze schorzeń, które przejawia się właśnie w ten sposób, jest chondromalacja rzepki. Dolegliwość ta związana jest z rozmiękaniem chrząstki stawowej rzepki, która w związku z tym nie może spełniać swojej roli.
Rzepka - co to jest
Rzepka jest to płaska, trójkątna kość tzw. trzeszczka, która wraz z kością udową i piszczelową tworzy największy staw w naszym organiźmie - staw kolanowy. Jej położenie w przedniej części kolana, sprawia, że jest ona bardzo narażona na urazy, co poniekąd jest jej rolą, ponieważ rzepka pełni funkcję ochronną kolana. Zabezpiecza przed kontuzjami i urazami dodatkowo pełniąc funkcję amortyzacyjną oraz rozkłada obciążenia dynamiczne powstałe podczas skakania, biegania czy kucania. Pamiętajmy, że ból powstający w okolicy rzepki nie zawsze musi byc oznaką chondromalacji rzepki, może być również zwiastunem zmian zwyrodnieniowych lub innych chorób układowych.
Co to jest chondromalacja rzepki, jakie są jej przyczyny
Chondromalacja rzepki jest to proces chorobowy w obrębie stawu kolanowego, który przejawia się niszczeniem i rozmiękaniem chrząstki stawowej, która pokrywa powierzchnie stawowe. Jeśli chrząstka stawowa traci swoje właściwości czyli sprężystość, twardość i staje się miękka ulegając rozwłóknieniu dochodzi do zaburzeń w obrębie kolana. Dolegliwości te najczęściej występują u osób w średnim wieku wraz z procesem starzenia się organizmu, mogą także dotyczyć młodzieży szczególnie dziewcząt w okresie dorastania. Co wpływa zatem, na możliwość wystąpienia chondromalacji rzepki? Do najbardziej powszechnych przyczyn choroby zalicza się:
- zbyt silne napięcie lub osłabienie mięśni kolana czyli tzw. dysbalans mięśniowy
- położenie rzepki w niewłaściwym miejscu i nieprawidłowy jej tor ruchu
- boczne przyparcie rzepki
- płaskostopie
- koślawe kolana
- przebyte urazy stawu kolanowego
- zwichnięcie rzepki
Chondromalacja rzepki - rozpoznanie
Pierwszym z objawów jest silny ból kolana. Pojawia się on podczas siedzenia ze zgiętymi nogami, kucania, klęczenia, a także przy okazji wchodzenia i schodzenia ze schodów. Może występować też po długotrwałym wysiłku fizycznym lub np. podczas jazdy na nartach. Ból promieniuje do tyłu kolana i może towarzyszyć mu wysięk w stawie. Inne symptomy schorzenia to między innymi uczucie sztywności oraz niestabilność stawu, występowanie obrzęków oraz „trzeszczenie" lub „chrupanie" w kolanie, które spowodowane jest tarciem nierównych powierzchni stawowych. Bardzo często jest tak, że chondromalacja rzepki diagnozowana jest w zaawansowanym stadium, ponieważ toczący się proces chorobowy długo nie daje o sobie znać. Związane jest to faktem, że tkanka chrzęstna nie jest unerwiona i unaczyniona dlatego też pacjent nie odczuwa bólu. Ból kolana i dyskomfort pojawiają sie dopiero w zaawansowanym stadium, kiedy ubytki chrząstki są tak duże, że sięgają tkanki kostnej podchrzęstnej.
Chondromalacja rzepki - objawy
- ból kolana utrudniający normalne funkcjonowanie
- niemożność długiego chodzenia i biegania
- trudność z wchodzniem po schodach
- obrzęk i stan zapalny w kolanie
- sztywność stawu
- niestabilnośc kolana
- "trzeszczenie", "chrupanie" w stawie kolanowym
Rozmiękanie chrząstki – profilaktyka, leczenie
Aby zapobiec lub zminimalizować ryzyko wystąpienia chondromalacji rzepki powinniśmy dbać o nasze kolana zanim jeszcze pojawią się jakiekolwiek symptomy. Stosowanie regularnej umiarkowanej aktywności fizycznej oraz praktykowanie rozgrzeki przed tereningiem to podstawa profilatyki. Odradza się sezonowe zrywne uprawianie sportu, które wiąże się zazwyczaj z wykonywaniem ćwiczeń o nieodpowiedniej intensywności w zbyt którkim czasie.
Pojawienie się niepokojących objawów powinno skłonić nas do udania się na wizytę do lekarza, który na podstawie dodatkowych badań i wywiadu zaleci odpowiednie leczenie. Może ono opierać się na leczeniu farmakologicznym z zastosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych, które poprawią metabolizm chrząstki oraz na modyfikacji ćwiczeń i dobraniu odpowiedniego programu rehabiitacji. Jeśli powyższe leczenie zachowawcze zawiedzie lub objawy bólowe będą bardzo intensywne i będą utrudniać pacjentowi codzienne czynności można zdecydować się na zabieg chirurgiczny. Zazwyczaj wykonywany jest on metodą artroskopową. Jest to mało inwazyjny sposób, który pozwala na szybki powrót do zdrowia. Natomiast jeżeli mamy do czynienia z bardziej zaawansowanym stadium schorzenia, konieczne może okazać się wykonanie przeszczepu chrzęstno-kostnego, zabiegu pobudzającego regenerację chrząstki lub wypełnienie ubytków.
