Zapalenie ścięgna Achillesa (tendinitis) – objawy, konsekwencje zaniedbania, leczenie

Zapalenie ścięgna Achillesa to stan dysfunkcji największego ścięgna organizmu, zlokalizowanego w tylnej części podudzia. Wyodrębnić w nim możemy obszar, który jest najbardziej podatny na uszkodzenia i zmiany zwyrodnieniowe, ze względu na brak ukrwienia tej okolicy. Rozciąga się on od 2 do 6 cm od miejsca przyczepu ścięgna do kości piętowej. Najczęstszą przyczyną zapalenia ścięgna Achillesa są urazy pośrednie czyli nawarstwiające się mikrourazy, które towarzyszą biegowi i skokom oraz urazy bezpośrednie tj. uderzenie czy stłuczenie.

Autor: Justyna Krawaczyńska

Zapalenie ścięgna Achillesa jest najczęstszą dolegliwością sportowców, zarówno wyczynowych, jak i uprawiających sport rekreacyjnie. Daje uciążliwe objawy, które zmuszają chorego do ograniczenia lub zaprzestania aktywności fizycznej. Jeśli takie postępowanie nie przyniesie oczekiwanych skutków czyli złagodzenia objawów bólowych, należy skonsultować się z fizjoterapeutą, który zaleci odpowiednią terapię, zmierzają do wyleczenia stanu zapalnego.

Należy pamiętać, że przedłużający się stan zapalny pretenduje w późniejszym okresie do całkowitego zerwania ścięgna Achillesa, dlatego tak ważne jest podjęcie jak najszybciej odpowiedniego leczenia.

Zapalenie ścięgna Achillesa – przyczyny

• nieodpowiednie przygotowanie fizyczne – niedostateczne rozciągnięcie ścięgna Achillesa przed i po ćwiczeniach o dużym obciążeniu
• brak rozgrzewki przed treningiem – przejście od razu do ćwiczeń zasadniczych, które cechują się dużą szybkością, intensywnością, dystansem
• zwiększona intensywność ćwiczeń w krótkim czasie – przeciążenia przy uprawianiu dyscypliny sportowej wymagającej dużego wysiłku np. podczas biegów i podskoków
• zbyt szybki powrót do sportu po wcześniejszych kontuzjach w obrębie podudzi lub ogólnie po długiej przerwie
• bieg na nierównym lub grząskim podłożu

Na ryzyko uszkodzenia ścięgna Achillesa wpływa jeszcze wiele dodatkowych czynników, do których zaliczyć możemy min.: noszenie niewłaściwego obuwia, nadwaga, zaburzenia i dysfunkcje w obrębie kończyn dolnych czy też płaskostopie.

Objawy zapalenia ścięgna Achillesa

Do pierwszych alarmujących objawów zaliczyć możemy:

• ból i tkliwość uciskowa zlokalizowana w miejscu połączenia ścięgna Achillesa z kością piętową. Ból początkowo występuje po ćwiczeniach aż w końcu jest stały i towarzyszy mu odczuwalna sztywność.
• obrzęk w okolicy łydki, niekiedy wyczuwalny guzek w okolicy urazu
• ograniczona ruchomość
• niepokojące dźwięki przy dotykaniu, tzw. skrzypienie (odgłos chodzenia po śniegu)

Jeśli powyższe dolegliwości zostaną zlekceważone to rozwinie się stan zapalny, który może trwać nawet do kilku miesięcy. Stan zapalny znacznie zwiększa ryzyko pojawienia się zwyrodnienia ścięgna, co doprowadzi w późniejszym etapie do zerwania ścięgna Achillesa. Można temu zapobiec, wdrażając w odpowiednim czasie właściwe leczenie.

Jak leczyć stan zapalny ścięgna Achillesa

Podstawą leczenia urazu ścięgna Achillesa jest badanie podmiotowe czyli szczegółowy wywiad zebrany przez lekarza ortopedę lub fizjoterapeutę.

Ogólne zalecenia dotyczące stanu zapalnego ścięgna Achillesa to:

• odpoczynek od ćwiczeń i ograniczenie obciążeń. Jeśli pacjent nie chce pozostawać bezczynny może korzystać z zajęć na basenie i pływania (należy zwracać uwagę, by nie uderzać piętami o dno.
• miejscowe stosowanie okładów z lodu lub kompresów żelowych, kilka razy w ciągu dnia, dzięki czemu otrzymamy efekt przeciwzapalny, przeciwbólowy i obkurczający naczynia krwionośne. 
• przyjmowanie ogólnodostępnych leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych w postaci tabletek lub miejscowo w postaci maści lub żeli, co wzmocni i przyspieszy proces powrotu do zdrowia
• stosowanie wkładek, podpiętek do butów w celu zmniejszenia napięcia ścięgna Achillesa oraz wygodnych sportowych butów w których zapiętek nie powoduje tarcia i drażnienia ścięgna Achillesa.
• delikatne ćwiczenia rozciągające łydki, przeprowadzone kilka razy dziennie wraz z innymi strukturami kończyn dolnych, które wykazują objawy nadmiernego napięcia
• zastosowanie opasek uciskowych

Jeżeli powyższe postępowania kontynuowane jest przez 4-6 miesięcy i nie przynosi pożądanych efektów należy skonsultować się ze specjalistą (lekarz ortopedia, fizjoterapeuta) i rozważyć konieczność zastosowania zabiegu operacyjnego.

Po zabiegu operacyjnym pomocne okazać się może  stosowanie  ortez typu stopowo-goleniowego wraz z podpiętkami podwyższającymi.

Ułatwi i przyspieszy to proces rekonwalescencji. Zalecenie to jednak skonsultuj z lekarzem specjalistą, który dodatkowo może na powyższy produkt wypisać skierowanie lekarskie, dzięki któremu dokonasz zakupu z refundacją. Wartość dofinansowania wynosi 270 zł dla osoby dorosłej i 300 zł dla dziecka.