Zaburzenia równowagi osób starszych. Jak minimalizować ryzyko upadków w podeszłym wieku?
Upadki, a zwłaszcza wynikłe po nich urazy, są powszechną przyczyną ograniczenia sprawności osób starszych. Pojawiają się zwykle w następstwie ograniczonej sprawności seniorów i zaburzeń ich równowagi. Badania pokazują jednak, że regularne ćwiczenia ruchowe minimalizują częstotliwość zachwiań, a tym samym prawdopodobieństwo upadków u osób starszych.
Autor: Justyna Krawaczyńska
Zaburzenia równowagi, zachwiania czy zawroty głowy to określenia opisujące stan, w którym dochodzi to chwilowej utraty kontroli nad własną postawą. Zwykle jest to objaw nieprawidłowego działania podstawowych układów ludzkiego organizmu m.in.: układu nerwowego, czuciowego i mięśniowego. Jeśli zdarza się sporadycznie można uznać go za niegroźny objaw. Problem pojawia się wtedy, kiedy zawroty głowy są częste, a utrzymanie prawidłowej postawy ciała jest utrudnione. W takim przypadku należy udać się do lekarza w celu postawienia diagnozy.
Najczęściej zdarza się jednak tak, że kłopoty z równowagą pojawiają się w podeszłym wieku jako konsekwencja procesu starzenia się. Starość to naturalny proces w życiu każdego człowieka, który prowadzi do zmian w budowie i funkcjonowaniu wielu narządów . Rozpoczyna się po 65 roku życia i stopniowo postępuje, wywierając ogromy wpływ na poszczególne sfery życia . Jednym z niepokojących objawów starzenia się, jest zwiększone ryzyko upadków o podłożu zaburzeń równowagi. To właśnie ten aspekt jest najbardziej stresujący dla seniorów, ponieważ doprowadzić może do urazu, kalectwa a nawet utraty samodzielności.
Poczytaj więcej >> Jak aktywność fizyczna wpływa na zdrowie i życie seniorów.
Zachwiania równowagi w podeszłym wieku – przyczyny
Nieprawidłowe przetwarzanie bodźców sensorycznych przez ośrodkowy układ nerwowy jest główną przyczyną zachwiań równowagi i zaburzeń stabilności postawy. Dalszą konsekwencją takiego stanu są upadki. Co jeszcze może być przyczyną zaburzeń równowagi u osób starszych i zwiększać ryzyko upadków? Będą to, m.in.:
- niskie ciśnienie krwi
- słaby wzrok i słuch
- bóle głowy
- choroby oczu ( np. jaskra, zaćma itp. )
- zaburzenia pracy błędnika
- udar mózgu i inne choroby neurologiczne
- otępienie
- zaburzenia lękowe
- choroby zwyrodnieniowe
- bóle nóg i kręgosłupa
- zmniejszona aktywność fizyczna
Zaburzenia równowagi – konsekwencje
Badania pokazują, że u osób starszych zawroty głowy są czwartą co do częstotliwości przyczyną upadków z przyczyn wewnętrznych czyli pochodzących z organizmu. Natomiast same upadki mogą prowadzić w starczym wieku do:
- urazów głowy
- wstrząśnienia mózgu
- złamania szyjki kości udowej
- złamania przedramienia
- urazów kręgosłupa
- kompresyjnego złamania kręgów (szczególnie ze współistniejącą osteoporozą )
Jak widać u osób w podeszłym wieku problem samego upadu nie jest problemem samym w sobie, niesie on za sobą poważniejsze konsekwencje. Bardzo często bywa, że na samym złamaniu czy urazie się nie kończy. Statystyki pokazują, że ponad 50% wszystkich upadków seniorów kończy się hospitalizacją i długotrwałym ograniczeniem sprawności fizycznej. Uniemożliwia to normalne funkcjonowanie, chory potrzebuje opieki osób trzecich, a finalnie jest przyczyną jego depresji i złego samopoczucia psychicznego.
Zawroty głowy w starszym wieku – jak sobie z tym radzić
Prezbiastacja to fachowe określenie zaburzeń równowagi, chodu a także zawrotów głowy związanych ze starzeniem się. Nadanie konkretnej nazwy tym dolegliwościom świadczy tylko o tym, że jest to problem coraz bardziej powszechny i znacząco pogarszający jakość życia seniora. Dlatego w ostatnich latach powstaje coraz więcej badań o wspomnianej tematyce, które mają na celu zminimalizowanie negatywnych skutków starości.
Jednym z działań, które możemy podjąć w celu poprawy jakości chodu oraz równowagi osób starszych będzie aktywność fizyczna, w której powinien brać udział senior. Odpowiednio dostosowana i dozowana aktywność, a także kinezyterapia i farmakologia są istotnym elementem leczenia pacjentów z zawrotami głowy. Osobom, u których pojawia się lęk i strach przed upadkami w wyniku zaburzeń równowagi poleca się pomoce ortopedyczne do chodzenia. Mogą to być: kule, laski czy balkoniki.
W Apteline.pl kupisz >> Witaminy i minerały dla seniora
Jak minimalizować ryzyko upadku osoby starszej
Czynności dnia codziennego, takie jak wstawanie z łóżka, siadanie, utrzymanie pozycji pionowej w czasie chodu czy sięganie po przedmioty to ciężka praca układu nerwowego, mięśniowego i narządu zmysłów. Wraz z wiekiem pogarsza się funkcjonowanie tych układów i spowalnia reakcja na bodźce co zwiększa ryzyko upadków i urazów. Biorąc to pod uwagę powinniśmy wyposażyć najbliższe otoczenie seniora (dom, mieszkanie) w codzienne pomoce tj. np. poręcze do łazienki, siedziska do wanny czy prysznica, odpowiednie obuwie, oraz usunąć z podłogi zbędne przedmioty typu: dywaniki, progi, krzesła, kapcie, itp., aby ograniczyć ryzyko upadku.
Pamiętajmy: Regularna aktywność fizyczna umożliwia osobom w starszym wieku na zachowanie niezależności, a przede wszystkich zmniejsza ryzyko zachorowania na niektóre schorzenia. Dlatego anagażujmy seniora w każdą aktywność czy to spacer, rower czy pływanie na basenie, a na długo zachowa on sprawność fizyczną i jasny umysł.
