Sześć faktów na temat reumatyzmu

Reumatyzm to grupa chorób o podłożu autoimmunologicznym, która charakteryzuje się zmianami zapalnymi w obrębie tkanki łącznej. W Europie na reumatyzm choruje ok. 100 mln ludzi, w Polsce ok. 7-8 milionów. Jest to co raz bardziej powszechnym problemem zdrowotny na całym świecie, ale niestety nie do końca jeszcze poznany.

Reumatyzm objawia się często zmianami chorobowymi w obrębie stawów i kości, dając objawy bólowe oraz ograniczenie ruchomości.  Autoimmunologia sprawia, że układ odpornościowy atakuje własne tkanki, co prowadzi do przewlekłego stanu zapalnego. Nie wiadomo do końca, co jest tego przyczyną. Przypuszcza się, że na rozwój chorób reumatycznych mogą mieć wpływ szkodliwe czynniki środowiska, geny, infekcje, a w niektórych przypadkach nawet zażywane leki. Ponad wszelką wątpliwość wiadomo za to, że schorzenia te atakują wszystkich: kobiety, mężczyzn, dzieci. I to bez względu na wiek.

Reumatyzm, nietypowe objawy

Reumatyzm, jeśli nie zostanie rozpoznany na czas, może doprowadzić do postępującej niepełnosprawności chorego, a niekiedy nawet do śmierci - gdy zajmie narządy wewnętrzne. Niestety, sprawne zdiagnozowanie choroby wcale nie jest takie proste, ponieważ pierwszym objawem niekoniecznie musi być bolący staw.

Częstym objawem może być również:

• senność
• zmęczenie
• drętwienie
• bóle mięśni
• bóle głowy

Dlatego bardzo częstym jest fakt, że do lekarza trafiają pacjenci w zaawansowanym stadium choroby.

Sześć wybranych odmian reumatyzmu

Choroby reumatyczne to bardzo obszerna grupa schorzeń, do której zakwalifikowanych zostało kilkadziesiąt różnych chorób. Będą to m.in.:

• choroba zwyrodnieniowa stawów - jest następstwem zużywania się chrząstki pokrywającej powierzchnie kości tworzących stawy. Chorobę sygnalizuje tzw. poranna sztywność stawów i ból nasilający się pod koniec dnia, kiedy stawy są przemęczone chodzeniem lub staniem. Choroba zwyrodnieniowa może zająć tylko jeden staw ręki czy nogi (np. staw kolanowy) lub też kręgosłup na całej długości. Nieprzyjemnym objawem choroby może być drętwienie rąk, zawroty czy bóle z tyłu głowy. Jej rozwój przyspiesza otyłość i dźwiganie ciężarów.

• reumatyzm tkanek miękkich - nazywany zespołem przeciążeniowym. Objawia się bólami w okolicy barku, tzw. zespół bolesnego barku, łokci, tzw. łokieć tenisisty, nadgarstka, ręki czy kolana. Lekarze przypuszczają, że łączy się to z wieloletnim przeciążaniem mięśni (na skutek noszenia ciężkich rzeczy i wykonywaniem powtarzających się ruchów)

• dna moczanowa - dolegliwości związane z dną moczanową są skutkiem nieprawidłowej przemiany materii, która prowadzi do gromadzenia się w organizmie nadmiaru kwasu moczowego. Zwykle dotyczy to stawu palucha lub stawu łokciowego. Ból, zwłaszcza na początku choroby, ma charakter napadowy i ostry.

• reumatoidalne zapalenie stawów - do typowych objawów RZS należą symetryczne bóle rąk i stóp, poranna sztywność stawów, bóle mięśni, niekiedy dolegliwości serca, naczyń krwionośnych i płuc.

• zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - pierwszą oznaką choroby jest ból i poranna sztywność w dolnej części pleców. Gdy choroba postępuje, obejmuje coraz wyższe partie kręgosłupa aż do szyi. Kręgi zaczynają się zrastać, a więzadła twardnieją. ZZSK atakuje głównie młodych mężczyzn pomiędzy 20 a 40 rokiem życia. Skłonność do jej rozwoju jest dziedziczna.

• fibromialgia - charakteryzuje się przewlekłym bólem mięśni. Oprócz dolegliwości bólowych, które mogą mieć różny stopień nasilenia, pojawiają się brak energii, spadek odporności, uczucie niepokoju, zaburzenia koncentracji, snu oraz kłopoty z widzeniem.

Reumatyzm, leczenie:

• Ratunek w superlekach - Kiedyś leczenie reumatyzmu polegało na zwalczaniu objawów: bólu stawów, zapalenia i ograniczenia ruchomości w zaatakowanych stawach. Przepisywane przy tym środki farmakologiczne miały wiele działań niepożądanych, niebezpiecznych dla przewodu pokarmowego. Zawsze najpierw podawano leki najsłabsze i najmniej szkodliwe, a dopiero w miarę postępu choroby - coraz silniejsze. Dziś jest inaczej. Na przykład w reumatoidalnym zapaleniu stawów już na początku wprowadza się silne, blokujące podziały komórkowe leki cytostatyczne, które u wielu chorych potrafią całkowicie zahamować postęp choroby. W ciężkich przypadkach mogą pomóc farmaceutyki najnowszej generacji, czyli tzw. leki biologiczne. Sprawdź na Apteline.pl >> Suplementy na stawy

• Cenna rehabilitacja - Leczenie reumatyzmu ma charakter kompleksowy i obejmuje indywidualny, w zależności od stopnia rozwoju choroby, dobór metod. Oprócz leczenia farmakologicznego konieczna jest rehabilitacja ruchowa, a więc układ ćwiczeń, bez których stawy ulegają coraz większym zniekształceniom. Brzmi to jak paradoks, ale to ruch, mimo że sprawia ból, powstrzymuje rozwój choroby. Jego brak wpływa niekorzystnie na odżywianie chrząstki stawowej i wytwarzanie przez błonę maziową specjalnego płynu, którego zadaniem jest zmniejszanie tarcia między elementami tworzącymi staw. Poza tym, pozytywnie na sprawność stawów wpływają masaże, w tym masaże wodne, oraz leczenie ciepłem i zimnem, elektroterapia, ultrasonoterapia i magnetoterapia.

• Siła z talerza - Walkę z charakterystycznymi dla reumatyzmu stanami zapalnymi wspomóc może odpowiednia dieta, czyli taka, w której znajdzie nabiał m.in. mleko, kefir czy jogurt. Jest on doskonałym źródłem pełnowartościowego białka, budulca chrząstki stawowej i ważne źródło wapnia, który wraz z fosforem buduje kości i zęby. Przydatne są tu też – m.in. do produkcji mazi stawowej - zboża i rośliny strączkowe, które dodatkowo są dostarczycielem niezbędnego w walce z nadwagą błonnika oraz łagodząco wpływających na układ nerwowy witamin z grupy B. Warto też postawić na bogate w łagodzące stany zapalne kwasy omega-3 i witaminę D ryby morskie oraz obfite w kwas oleinowy oliwę z oliwek, olej lniany i olej rzepakowy. W menu powinno się też znaleźć siemię lniane, orzechy włoskie, czosnek, cebula i - dla uelastycznienia stawów - warzywa i owoce, które są źródłem antyoksydantów, w tym beta-karotenu, witaminy C i flawonoidów. Związki te zapobiegają rozwojowi procesu zwyrodnieniowego i opóźniają starzenie się stawów. Witamina C jest dodatkowo niezbędna do wytwarzania kolagenu, który buduje chrząstkę, poprawia stan tkanki łącznej i odpowiada za kondycję stawów i ścięgien. >> Wapń i witamina D na zdrowe kości

• Profilaktyka - Nikogo nie trzeba chyba przekonywać, że chorobom reumatycznym lepiej zapobiegać niż je leczyć. Dlatego - oprócz stosowania odpowiedniej diety i nieprzeciążania stawów nadmiernym wysiłkiem i zbędnymi kilogramami - warto postawić na rozsądną aktywność fizyczną, dzięki której zachowamy ruchomość stawów. Za cel stawiamy sobie więc np. maszerowanie z kijkami od nordic walkingu. Badania naukowe dowodzą też, że choroby o podłożu autoimmunologicznym, a taką właśnie jest reumatyzm, rozwijają się, kiedy organizm jest długotrwale narażony na stres. Dlatego też warto nauczyć się walczyć ze stresem: jednym pomoże joga, innym nordic walking w pobliskim lesie bądź regularne chodzenie na basen, a jeszcze innym rozwijanie swojej pasji – lepienie w glinie, rysowanie, wizyta w operze czy po prostu prace w przydomowym ogródku lub na działce. >> Suplementy na sen, stres i poprawę nastroju

Autor: Joanna Grzegorzewska, „Moje Zdrowie"